Trước đây, buổi sáng của tôi bắt đầu bằng việc ngồi nhìn tủ lạnh và không biết ăn gì. Không phải không có đồ ăn — mà là không biết nấu cái gì vừa ngon, vừa không làm huyết áp lên. Rồi lại mở điện thoại, thấy một bài báo dài, đọc được nửa đã nhức đầu. Bạn bè gửi tin nhắn tiếng Anh, tôi bấm Google Dịch từng câu, mất cả chục phút.
Bây giờ vẫn buổi sáng đó. Vẫn tôi đó. Nhưng nhẹ hơn nhiều.
Tôi không nói AI thay đổi cuộc đời tôi hoàn toàn — nghe to tát quá, không phải kiểu tôi hay nói. Tôi chỉ nói: nhiều việc nhỏ giờ không còn là nỗi bực mình nữa. Và khi gộp hết những cái nhỏ đó lại, một ngày của tôi thảnh thơi hơn hẳn.
Để tôi kể bạn nghe một ngày bình thường của tôi với AI — thật thôi, không màu mè gì cả.
Buổi sáng — AI giúp tôi bắt đầu ngày mới
Sáng nay tôi thức dậy lúc 6 giờ, pha ly trà, rồi mở điện thoại hỏi AI một câu quen thuộc: “Tôi bị huyết áp cao, sáng nay trong tủ lạnh có cà chua, trứng, rau muống và một ít yến mạch. Ăn gì vừa lành mạnh vừa không quá mặn?”
AI gợi ý ngay: trứng luộc thay vì chiên, ăn kèm cà chua thái lát không cần muối, uống yến mạch nấu loãng thêm chút hạt chia. Lý do cụ thể luôn — cà chua có kali giúp cân bằng natri, yến mạch ổn định đường huyết buổi sáng. Không phải bác sĩ, tôi vẫn hỏi bác sĩ thật cho những việc quan trọng. Nhưng với bữa sáng hàng ngày, AI giúp tôi không phải đoán mò nữa.
Ăn sáng xong, tôi thấy trên Facebook có một bài báo dài về tình hình kinh tế, tôi tò mò nhưng bài viết đến mấy nghìn chữ. Tôi chép đường link, nhờ AI: “Bạn đọc hộ tôi bài này và tóm tắt trong 5 câu, dùng từ đơn giản như kể chuyện ấy.” Ba mươi giây sau, tôi biết bài đó nói gì. Tiết kiệm mười lăm phút đọc, và không còn cảm giác bị bỏ lại phía sau vì “không có thời gian cập nhật tin tức”.
Cũng sáng hôm đó, con gái tôi gửi một đoạn tin tức tiếng Anh hỏi ý kiến. Ngày xưa tôi sẽ dịch từng từ, ghép lại nghe ngô nghê. Giờ tôi nhờ AI: “Dịch đoạn này sang tiếng Việt tự nhiên, đọc như người Việt viết.” Cả đoạn trơn tru, tôi đọc hiểu ngay, còn trả lời con được hẳn hoi.
Ba việc đó, tổng cộng khoảng hai mươi phút. Buổi sáng trước đây thường bắt đầu với một mớ bực bội nhỏ. Bây giờ tôi ngồi uống trà xong mà còn thừa thời gian.
Ban ngày — những việc tưởng nhỏ mà tiết kiệm nhiều thời gian
Hôm nay là sinh nhật em họ tôi. Phải nhắn vào nhóm gia đình — mà tôi nhắn dở lắm, toàn “chúc mừng sinh nhật nha” rồi thêm vài cái emoji. Đọc lại thấy cụt lủn, không thể hiện được tình cảm.
Tôi kể cho AI nghe: “Em họ tôi vừa tròn 50, cả đời chăm lo gia đình, ít được chăm sóc bản thân. Viết cho tôi một tin nhắn chúc mừng ấm áp, nhắn vào nhóm gia đình, khoảng 5-7 câu, vui tươi nhưng có chiều sâu.” AI viết ra một đoạn đẹp quá, tôi chỉnh lại vài chỗ theo kiểu nói của mình rồi gửi. Cả nhóm like rần rần. Em họ tôi nhắn riêng: “Chị viết hay quá, đọc mà rưng rưng.”
Tôi thành thật, tôi không tự viết được hay như vậy. Nhưng cái tình cảm của tôi dành cho em là thật — AI chỉ giúp tôi nói ra được điều đó đẹp hơn thôi.
Buổi trưa, con trai tôi nhờ gợi ý quà sinh nhật cho sếp của nó — phụ nữ 55 tuổi, cũng gần bằng tuổi tôi. Ngân sách tầm 800 nghìn. Tôi hỏi AI thay vì ngồi lướt Shopee một tiếng mà không ra kết quả. AI gợi ý ngay: bộ chăm sóc da dưỡng chất thiên nhiên nhẹ, khăn tắm cao cấp kèm nến thơm, hoặc hộp trà thảo mộc cao cấp đựng trong hộp gỗ đẹp. Còn giải thích tại sao từng món phù hợp với phụ nữ lứa tuổi đó. Con trai gật đầu ngay, chốt mua trong mười phút.
Chiều hôm đó, tôi nhớ ra có người bạn kinh doanh tôi không liên lạc gần một năm — do bận, do quên, do ngại. Viết email hỏi thăm sau thời gian dài không liên lạc là một nghệ thuật. Viết ngắn thì thiếu tình cảm. Viết dài thì giả tạo. Tôi nhờ AI: “Viết email hỏi thăm bạn đối tác sau gần một năm không liên lạc. Giọng thân thiện, chân thật, không tạo cảm giác chỉ liên lạc khi cần việc. Khoảng 150 chữ.” AI viết một email tự nhiên đến mức tôi ngạc nhiên. Gửi xong, bạn đó trả lời trong vòng một giờ — và hai bên hẹn gặp ăn trưa tuần sau.
Còn một việc nữa — và cái này tôi thấy hữu ích nhất trong ngày. Tôi có một tờ hợp đồng dịch vụ cần ký, nhưng đọc phần điều khoản mà như đọc tiếng nước ngoài. Câu dài dòng, từ pháp lý khó hiểu. Tôi chụp ảnh rồi hỏi AI: “Điều khoản này có nghĩa là gì, giải thích như giải thích cho người không biết luật.” AI giải thích từng điểm rõ ràng, còn chỉ cho tôi điều khoản nào nên chú ý, điều khoản nào có thể bất lợi nếu xảy ra tranh chấp. Tôi không ký bừa nữa — tôi biết mình đang ký cái gì.
Buổi tối — AI là người bạn học hỏi
Tối nào cháu nội tôi cũng qua chơi, đứa bé 4 tuổi, nghịch ngợm và đòi bà kể chuyện trước khi ngủ. Kho chuyện của tôi cạn từ lâu rồi — mấy cái Tấm Cám, Cô bé quàng khăn đỏ tôi kể đi kể lại đến mức cháu thuộc luôn.
Tôi nhờ AI: “Kể cho tôi một câu chuyện ngủ ngon cho bé 4 tuổi về một chú mèo biết làm bánh, có phép màu nhỏ, kết thúc vui vẻ, khoảng 200 chữ.” Hai mươi giây sau, tôi có cả một câu chuyện hoàn chỉnh, dễ thương, đọc lên giọng nghe cứ trơn tru. Cháu tôi nghe mắt cứ chớp chớp rồi ngủ ngon lành. Còn hỏi bà: “Mai bà kể chuyện khác nữa nghen.” Tôi cười thầm — mai tôi lại nhờ AI thôi.
Sau khi cháu ngủ, tôi hay có thói quen ngồi một mình với ly trà và tò mò về đủ thứ. Tối nay tôi chợt nhớ từ lâu mình hay thắc mắc: tại sao người ta nói “trăng mật” sau đám cưới, cụm từ đó từ đâu mà ra? Hồi trẻ không có ai hỏi, lớn rồi thấy ngại hỏi. Tôi hỏi AI. Và AI kể cho tôi nghe cả một câu chuyện thú vị về nguồn gốc từ ngữ đó — từ tục uống mật ong ở châu Âu thời Trung cổ đến cách từ này du nhập vào tiếng Việt. Cả buổi tối, tôi cứ hỏi hết chuyện này sang chuyện khác, như ngồi nói chuyện với một người bạn rất uyên bác mà không bao giờ chê mình hỏi ngớ ngẩn.
Trước khi đi ngủ, tôi có thói quen viết nhật ký ngắn — nhưng thường chỉ ghi được vài dòng lộn xộn rồi bỏ, thấy nhạt. Tối nay tôi thử cách khác: kể sơ cho AI nghe ngày hôm nay mình làm gì, gặp ai, cảm thấy gì. Rồi nhờ AI: “Giúp tôi viết lại thành một đoạn nhật ký đẹp hơn, giữ nguyên giọng của tôi, khoảng 100 chữ.” Cái nhật ký nó viết ra đọc lại thấy mình như nhân vật trong truyện vậy — mà vẫn là mình, không bị giả tạo. Tôi in ra, dán vào sổ.
3 ứng dụng thú vị mà ít người nghĩ đến
Có ba cách dùng AI mà tôi nghĩ ít người biết, nhưng tôi dùng hoài.
Cách đầu tiên: tôi nhờ AI đóng vai khách hàng khó tính để tôi luyện cách trả lời. Hồi còn làm chăm sóc khách hàng, tôi quen rồi. Nhưng giờ tôi có một công việc nhỏ tư vấn bán hàng online, thỉnh thoảng gặp khách hàng gay go là lúng túng. Tôi nhờ AI: “Đóng giả là khách hàng đang tức giận vì sản phẩm giao trễ, phàn nàn liên tục. Tôi sẽ trả lời, bạn cho tôi biết tôi ứng xử có khéo không.” Chúng tôi “đấu” với nhau mười lăm phút — và AI góp ý rất thẳng thắn, chỉ tôi chỗ nào nghe có vẻ phòng thủ, chỗ nào nên nói khác đi. Luyện xong, tự tin hơn hẳn.
Cách thứ hai nghe buồn cười nhưng tôi hay dùng lắm: nhờ AI tìm lại tên bài hát chỉ nhớ lõm bõm vài từ. Tuần trước tôi cứ ngâm nga mấy câu: “…bên em mãi… gió thổi… con đường…” mà không nhớ tên bài. Hỏi bạn bè cũng lắc đầu. Tôi hỏi AI, mô tả thêm cảm giác bài hát — buồn buồn, nhịp chậm, nghe như nhạc thập niên 90. AI đưa ra vài gợi ý, trúng ngay bài thứ hai. Mừng như tìm được đồ thất lạc.
Cách thứ ba: nhờ AI viết lời chúc Tết cho nhiều người, mỗi người một kiểu. Tết năm ngoái tôi thử lần đầu. Tôi liệt kê danh sách: sếp cũ nghiêm túc, bạn thân hay đùa, cháu xa nhà đang học đại học, đối tác kinh doanh. AI viết ra bốn lời chúc hoàn toàn khác nhau về giọng điệu — cái thì trang trọng, cái thì hài hước, cái thì ấm áp, cái thì chuyên nghiệp. Tôi chỉ chỉnh đôi chỗ cho đúng tên người nhận. Gửi đi, ai cũng phản hồi tốt. Mà mất không đến mười phút.
Điều tôi muốn nói với bạn
AI không thay thế được con người. Cái câu đó tôi nghe nhiều, và tôi đồng ý.
Nhưng tôi muốn nói thêm một điều: trong cuộc sống hàng ngày, có những việc nhỏ mà ta cứ tự xoay sở một mình — không phải vì không cần giúp, mà vì không biết nhờ ai. Hỏi con thì ngại làm phiền. Hỏi bạn bè thì ngại bị nghĩ là không biết gì. Tự làm thì mất thời gian, lại hay sai.
AI là người bạn đồng hành kiên nhẫn đến mức vô cùng. Nó không chán, không phán xét, không nhìn bạn với ánh mắt “ủa cái này mà cũng hỏi”. Bạn hỏi đi hỏi lại một câu mười lần, nó vẫn trả lời. Bạn hỏi ngây ngô, nó vẫn giải thích rõ ràng.
Ở tuổi 55, sau ba mươi năm đi làm, tôi thấy mình xứng đáng được có một người bạn như vậy. Và tôi nghĩ bạn cũng vậy.
Thử đi. Không mất gì cả. Chỉ có thể được thêm một ngày nhẹ hơn một chút.
Về tác giả
Bích Thủy, 55 tuổi, vừa nghỉ hưu sau 30 năm làm chăm sóc khách hàng ngành viễn thông. Không rành kỹ thuật, bắt đầu dùng AI sau khi nghỉ hưu và thấy cuộc sống nhẹ hơn hẳn ở những việc nhỏ mỗi ngày. Viết blog để chia sẻ với những ai cùng hoàn cảnh — không phải chuyên gia, chỉ là người đã thử và muốn kể lại.
Tải miễn phí
Ebook “5 Bí Kíp Dùng AI Mỗi Ngày” — danh sách 20 câu hỏi hay nhất để hỏi AI, từ bữa sáng đến giờ ngủ, dành riêng cho người không rành kỹ thuật.
Gửi email về bichthuytaichi@gmail.com với tiêu đề “Tôi muốn nhận ebook” — tôi sẽ gửi ngay trong ngày, hoàn toàn miễn phí, không ràng buộc gì cả.
Để lại một bình luận